March 2005 Address by the Deputy Prime Minister and Minister for Justice and Home Affairs the Hon Tonio Borg, at the ‘Succeeding in a Changing Libya’ Conference It is my pleasure to take up the invitation to address this conference because the subject being discussed is of special interest to Malta. [more]

February 2005 EMENDI IMPORTANTI GĦALL-KODIĊI ĊIVILI Konferenza Stampa mogħtija mill-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern, Dr. Tonio Borg u s-Segretarju Parlamentari fl-istess Ministeru, Dr. Carmelo Mifsud Bonnici, dwar l-emendi importanti li saru għall-Kodiċi Ċivili (Kap. 16 tal-Liġijiet ta’ Malta) - Ministeru tal-Ġustizzja u l-Intern, Auberge d’Aragon - Valletta - it-Tlieta, 1 ta’ Frar 2005 [more]

January 2005 Siltiet mid-diskors ta’ l-Agent Prim Ministru u Ministru tal-Gustizzja u l-Intern Tonio Borg waqt zjara lic-centru mwaqqaf mid-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili ghal gbir ta’ ghajnuna ghall-vittmi tat-tragedja ta’ l-Asja. Illum, minkejja li huwa t-tieni jum ta’ sena gdida mhux qeghdin hawn biex niccelebraw, izda biex nuru s-solidarjeta taghna ma’ eluf u eluf ta’ nies li kienu vittmi tat-terremot ta’ taht il-bahar li wassal ghal mewg ggantesk li kines il-kosti u li ghamel herba fi hdax il-pajjiz tax-Xlokk ta’ l-Asja u li halla eluf kar ta’ nies mejta, proprju gimgha ilu. Illum qeghdin hawn biex nuru s-solidarjeta ma’ min qed ibati f’din it-tragedja umana li ftit rajna bhala fl-istorja moderna u li halliet regjuni shah mfarrka quddiem il-qilla tan-natura. [more] Konferenza Nazzjonali Dwar L-Immigrazzjoni Irregolari. L-ewwel nett nixtieq nirringrazzja lil dawk kollha prezenti li accettaw l-invit biex jattendu u jaghtu sehemhom f’din il-Konferenza Nazzjonali dwar l-Immigrazzjoni Irregolari. [more] Siltiet mid-Diskors tal-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern Dr Tonio Borg fl-okkażjoni tal-Pubblikazzjoni ta’ l-emendi fl-Att dwar Kunsilli Lokali. Is-sistema ta’ Gvern Lokali li Gvern Nazzjonalista kien introduċa fl-1993, illum tifforma parti essenzjali mis-sistema demokratika ta’ pajjiżna. Ħdax –il sena ilu, mhux kulħadd kien konvint minn dan il-pass, kien hemm min kien xettiku. Iżda llum is-sistema ta’ Kunsilli Lokali tant hija xi ħaġa li jaqbel fuqha kulħadd, li hija garantita bil-Kostituzzjoni tal-pajjiż. Illum kull partit politiku fil-pajjiż huwa rappreżentat f’xi Kunsill Lokali jew ieħor. [more] Lejn Gustizzja Ahjar u Ehfef. Hemm numru ta’ problemi li ilhom is-snin ixekklu l-amministrazzjoni tal-ġustizzja fil-Qrati tagħna, kemm fil-kamp kriminali u kemm f’dak ċivili. Hemm bżonn li dawn ma jibqgħux suġġetti li ma jistgħux jiġu dibattuti liberament iżda li jitqegħdu fuq l-aġenda nazzjonali sabiex kull min huwa nteressat f’dan is-settur jagħti sehmu. Għalhekk il-Ministeru tal-Gustizzja u l-Intern qed jipprezenta sitta u għoxrin punt ta’ bidla – tlettax fil-kamp ċivili u tlettax f’dak penali. B’dan id-dokument il-Gvern m’huwiex marbut li dak li qiegħed jissottometti għall-attenzjoni ser isir liġi iżda li fl-istess ħin jista’ jiġbor aħjar is-suġġerimenti sabiex meta jiġi biex jilleġisla jkun diġà għamel konsultazzjoni wiesgħa. [more]

December 2004 Punti mid-diskors tal-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern Dr Tonio Borg fl-okkażjoni tal-ħames anniversarju mit-twaqqif tas-Sistema ta’ l-Infurzar Lokali. L-ewwel nett nixtieq nirringrazzjakom li għall-istedina tagħkom il-lejla biex flimkien niċċelebraw il-ħames sena mit-twaqqif tas-Sistema ta’ l-Infurzar Lokali. Ħames snin ilu, din is-sistema kienet deskritta bħala metodu rivoluzzjonarju ta’ kif inħarsu l-liġijiet fil-lokalitajiet. L-infurzar lokali kompla jiżviluppa f’dawn l-aħħar ħames snin biex għall-ewwel darba iddaħlet dixxiplina kommunitarja f’pajjiżna. [more]

November 2004 Siltiet mid-diskors tal-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern l-Onor Tonio Borg fil-ftuħ ta’ Working Seminar ‘Vittmi tal-Kriminalita’. Nirringrazzjakom ta’ l-istedina li għamiltuli ghal dan is-seminar dwar il-vittmi tal-kriminalità. Ninsab hawn biex ikun evidenti li l-Gvern iħoss li l-vittmi tal-kriminalità jistħoqilhom l-għajnuna kollha li jista’ jipprovdi l-istat. Skogan fil-ktieb tieghu The Impact of Police on Victims iddiskriva lill-vittmi tal-kriminalità bħala l-“partecipanti minsija” fis-sistema tal-ġustizzja kriminali. [more] Address by The Hon Deputy Prime Minister and Minister for Justice and Home Affairs Dr Tonio Borg during the Heritage Malta Annual Conference. When on behalf of the Government and people of Malta, that great man, Arvid Pardo, whom history will certainly count among the greatest of our compatriots, proposed to the United Nations that the oceans should be declared to be the “Common Heritage of Mankind”, he insisted that the concept of Heritage should be sharply differentiated from that of property, or even that of patrimony, as these concepts were used both in municipal and international Law. [more] Messagg mill-Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern fl-okkażjoni ta’ Jum l-Emigranti u r-Refuġjati. Il-bniedem minn dejjem terraq madwar id-dinja jfittex ħajja aħjar u iktar sigura u l-migrazzjoni umana hija qadima daqs l-istess bniedem. Fis-snin ħ amsin u l-bidu tas-snin sittin kellna l-fenomenu ta’ eluf ta’ Maltin jemigraw lejn pajjiżi b ħ all Awstralja, l-Istati Uniti u l-Kanada, ifittxu futur aħjar. [more]

October 2004 Address by the Honourable Tonio Borg Deputy Prime Minister and Minister for |Justice and Home Affairs of Malta the Hon Tonio Borg at the 5th ASEM Meeting in Hanoi, Vietnam. This an eventful occasion for my country attending the first summit of this kind following our admission into the European Union last May. A lifelong dream has come true and Malta the smallest state within the Union takes its proper place as a European partner in this important, and may I add, useful Forum bonding two great continents which need each other and are looking for new avenues to cooperate in a more meaningful manner. [more] Il-Viċi Prim Ministru Tonio Borg ha sehem fil- Ħames Laqgħa Asja-Ewropa. Il-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Gustizzja u l-Intern Dr Tonio Borg dan l-aħħar has sehem fl-ASEM 5, il- Ħames Laqgħa Asja-Ewropa li saret dan l-aħħar f’Hanoi, il-Vjetnam u li għaliha attendew għadd ta’ kapijiet ta’ stati Ewropej u Asjatiċi. [more] Siltiet mid-diskors tal-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern waqt it-tnehdija tal-Quality Service Charter mill-Kunsill Lokali ta’ Santa Venera. Huwa ta’ pjaċir għalija li llum qed nattendi, bħala l-Ministru responsabbli mill-Gvern Lokali għat-tnehdija ta’ l-ewwel Service Quality Charter ta’ Gvern Lokali. Il-Gvernijiet Lokali twaqqfu prinċipalment biex il-poter jiġi deċentralizzat u jgħaddi għand rappreżentanti tal-lokalitajiet li huma aktar viċin ir-residenti u jistgħu jirrispondu għall- ħtiegijiet tagħhom b’mod aktar veloċi u komprensiv milli jista’ l-Gvern Ċentrali. [more]

September 2004 Address of Deputy Prime Minister and Minister for Justice and Home Affairs of the Republic of Malta, Tonio Borg at the 5+5 Conference of Ministers on Migration. First of all a word of thanks should go to the Government and people of Algeria for hosting this meeting. The issue of migration is one which affects all the countries bordering on the Mediterranean and it was fit and proper that a meeting like the one we are attending, so graciously and efficiently hosted by you Mr Chairman and your government should take place in Algeria. [more] Reazzjoni tal-Ministeru tal-Ġustizzja u l-Intern għar-rapport ta’ l-Inkjesta Maġisterjali dwar id-Deportazzjoni ta’ persuni mill-Eritrea. Fil-25 ta’ Mejju, 2004, il-Maġistrat Abigail Lofaro ġiet nominata sabiex tmexxi inkjesta dwar il-proċess kollu li wassal għad-deportazzjoni ta’ għadd ta’ ċittadini Eritrej f’Settembru u Ottubru tas-sena 2002, u tinvestiga jekk dan il-proċess kienx wieħed regolari u skond il-liġi. Il-Maġistrat Lofaro keinet ġiet ukoll kummissjonata sabiex teżamina jekk kienx hemm si pressjoni mhux leċita minn xi persina jew awtorita’ sabiex issir din id-deportazzjoni, u teżamina kell kwistjoni oħra anċellari ma’ dawn. [more] Daħlet fis-seħħ is-Sezzjoni Kriminali fil-Qorti tal-Familja. Wara li tard is-sena li għaddiet bdiet taħdem il-Qorti tal-Familja issa daħlet fis-seħħ ukoll is-sezzjoni tal-Qorti tal-Maġistrati li tieħu ħsieb kawżi kriminali konnessi mal-familja. Dan ħabbru l-Aġent Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern Dr Tonio Borg flimkien mas-Segretarju Parlamentari Carmelo Mifsud Bonnici f’konferenza ta’ l-aħbarijiet li saret illum fil-Berġa ta’ Aragona. [more] Punti mid-diskors tal-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern Dr Tonio Borg waqt il-Laqgħa tas-Sindki. Ninsab sodisfatt li għal sena oħra erġajt ġejt mistieden biex nindirizza l-laqgħa tas-sindki, li issa saret appuntament regolari fl-aġenda tiegħi bħala Ministru responsabbli mill-Kunsilli Lokali. [more]

August 2004 Siltiet mid-diskors tal-ftuħ ta’ seminar dwar is-sitwazzjoni preżenti tar-refuġjati mill-Vici Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja u l-Intern Dr Tonio Borg. Il-bniedem minn dejjem terraq madwar id-dinja jfittex ħajja aħjar u iktar sigura u l-migrazzjoni umana hija qadima daqs l-istess bniedem. Dan għadu jgħodd illum ukoll. [more]

July 2004 Siltiet mid-diskors tal-Ministru tal-Gustizzja Dr Tonio Borg waqt it-tqassim ta’ l-ittri tal-hatra lil surgenti godda. Illum il-pajjizi kollha tad-dinja huma iffaccjati bil-fenomenu ta’ kriminalita dejjem iktar organizzata u kumplessa bi gruppi ta’ kriminali soffistikati li jahdmu fuq skala internazzjonali. Il-kriminalita organizzata mhux xi haga gdida, izda l-ahhar snin il-kriminali qed dejjem izjed jiehdu vantagg ta’ l-avvanzi tat-teknologija bhall-internet, il-globalizazzjoni. Dan zgur ser igib sfidi godda ghall-Pulizija li jehtieg li kontinwament jibqghu aggornati permezz ta’ tahrig kontinwu u access ghall-ahhar teknologija. [more] Deputy Prime Minister attends the 4+5 Conference of the Ministers of the Interior of the Western Mediterranean in Tunis. Dr Tonio Borg, Deputy Prime Minister and Minister for Justice and Home Affairs recently participated at the 4+5 Conference of the Ministers of the Interior of the Western Mediterranean (CIMO) 10 th Ministerial Meeting held in Tunis. [more]

June 2004 Speech by the Deputy Prime Minister and Minister for Justice and Home Affairs Dr Tonio Borg during the presentation of First Responder equipment by the US Government to the Civil Protection Department. It gives me great pleasure to be present, for the umpteenth time, at the presentation of equipment to the Civil Protection Department by the Government of the United States of America. This is evidence of the friendship that exists between the two countries that, albeit their difference is size, have the same democratic values. [more] Diskors tal-Vici Prim Ministru u Ministru tal-Gustizzja u l-Intern Dr Tonio Borg fl-okkazjoni tal-Gurament tal-Hatra tal-Kunsilliera eletti fl-elezzjonijiet lokali tat-12 ta’ Gunju 2004. Huwa tassew pjacir tieghi li ghall-ewwel darba bhala Vici Prim Ministru u Ministru responsabbli mill-Gvern Lokali qed nindirizza c-cerimonja tal-hatra tal-Kunsilliera eletti fl-elezzjoni tat-12 ta’ Gunju li ghadda. [more] Siltiet mid-diskors tal-Ministru ghall-Gustizzja u l-Intern, Dr. Tonio Borg waqt il-prezentazzjoni tal-warrants lil nutara godda. Il-Gvern qed jimplimenta sensiela ta’ mizuri, fil-qafas tal-ligi l-gdida s-Central Registry Act li mistennija, fost affarijiet ohra, tghaqqad l-operat taz-zewg Registri, dak Pubbliku u dak ta’ l-Artijiet. Dan qalu l-Vici Prim Ministru u Ministru tal-Gustizzja u l-Intern Tonio Borg waqt cerimonja tat-tqassim ta’ warrants lill-ghadd ta’ nutara godda. Il-Ministru tal-Gustizzja u l-Intern qal li dan ghandu l-ghan ahhari li jigi offrut servizz dejjem ahjar u iktar razzjonali lin-nutara fix-xoghol taghhom. [more]

May 2004 United States Government Provides Border Security System to Malta. The Personal Identification Secure Comparison and Evaluation System (PISCES) a state-of-the-art border security system provided by the United States Government to the Government of Malta was inaugurated today by the Deputy Prime Minister and Minister for Justice and Home Affairs Dr Tonio Borg and United States Ambassador Anthony H. Gioia. [more] Rapport Eritrej - STQARRIJA GHALL-ISTAMPA U X-XANDIR. B’referenza ghar-rapporti li dehru f’xi gurnali dwar id-deportazzjoni ta’ cittadini mill-Eritrea sentejn ilu, fl-2002, il-Ministeru tal-Gustizzja u l-Intern jrid jippreciza dan li gej : [more] Il-Gvern jinnomina lill-Magistrat Abigail Lofaro biex tmexxi inkjesta dwar il-process ta’ deportazzjoni ta’ immigranti illegali Eritrej fl-2002. Dwar il-kwistjoni li qamet dan l-ahhar tad-deportazzjoni ta’ numru ta’ cittadini Eritrej, Il-Ministru tal-Gustizzja u l-Intern Tonio Borg jerga jafferma li sentejn ilu, meta saret id-deportazzjoni, kull kaz ta’ talba ghal protezzjoni, jew status ta’ refugjat jew protezzjoni umanitarja giet mgharbla kif suppost. [more] Hatriet godda ta’ Spetturi fil-Korp tal-Pulizija. Il-Vici-Prim Ministru u Ministru tal-Gustizzja u l-Intern Dr Tonio Borg, fil-prezenza tal-Kummissarju tal-Pulizija s-Sur John Rizzo, ta l-ittra ta’ hatra lil 24 Spettur. Minn dawn 16 kienu diga membri tal-Korp tal-Pulizija, fil-waqt li l-kumplament dahlu minn barra l-Korp. [more] Dr Silvio Camilleri mahtur Avukat Generali Il-Gvern kien ilu jhoss li ghandha ssir riforma fl-Ufficcju ta’ l-Avukat Generali u issa il-Kamra tar-Rapprezentanti qablet li l-Ufficcju ta’ l-Avukat Generali ghandu jibda jitqies bhala agenzija tal-Gvern u l-Avukat Generali jista’ ghall-Ufficcju ta’ l-Avukat Generali. [more]

April 2004 Sistema gdida ta’ zewg Channels ghall-passiggieri fl-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta Mill-bidu ta’ April fl-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta bdiet tithaddem sistema ta’ zewg channels, wahda ghac-cittadini Maltin u ta’ pajjizi mill-Unjoni Ewropea u ohra ghal persuni minn pajjizi ohra li jidhlu jew johorgu minn Malta. [more] Malta signs agreement with Europol Aware of the urgent problems arising from international organised crime, especially terrorism, trade in human beings and illegal immigration, drug trafficking and other serious forms of crime Malta has signed an agreement with the European Police Office (Europol), that will enhance the cooperation between Malta and the European Union, through Interpol, in combating international crime. [more] Diskors ta’ Tonio Borg wara l-hatra ta’ Vici Kap tal-Partit Nazzjonalista F`mument emozzjonanti bhal dan, ighaddu minn mohhok diversi hsiebijiet, hsiebijiet ta` ringrazzjamenti, hsiebijiet dwar ir-responsabbilita` kbira ta` din il-kariga, u l-isfidi li Lawrence u jiena ser nidhlu ghalihom minnufih. [more]

March 2004 Il-Ministru tal-Gustizzja u l-Intern izur id-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili. Il-htiega ta’ Dipartiment tal-Protezzjoni Civili efficjenti b’nies imharrga u apparat modern tidher iktar cara meta fil-pajjiz jinholqu emergenzi bhall-gharghar ta’ Settembru li ghadda. Hija l-qlubija u l-effijenza tal-haddiema tal-Protezzjoni Civili li, hafna drabi b’periklu ghall-hajjithom stess, zguraw li ma jkunx hemm imwiet. Dan qalu l-Ministru tal-Gustizzja u l-Intern Tonio Borg waqt zjara li ghamel dal-ghodu fid-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili. [more] L-Agent Prim Ministru u Ministru tal-Gustizzja u l-Intern Tonio Borg f’laqgha politika f’Ghawdex . Gvern Nazzjonalista wera bil-fatti l-impenn tieghu favur il-partecipazzjoni tan-nisa fil-politika ghax ghall-ewwel darba fl-istorja Kostituzzjonali ta’ pajjizna ghandna zewg Ministri nisa u mara ohra bhala Segretarju Parlamentari. Dan qalu nhar il-Hamis filghaxija l-Agent Prim Ministru u Vici Kap tal-Partit Nazzjonalista Tonio Borg waqt konferenza politika li saret fil-Kazin ta’ Sannat, Ghawdex. [more] Opening speech by Dr Tonio Borg, minister for Justice and Home Affairs of the Hague Conference on Private International Law. It is a pleasure to be here and to have you. We are proud that this conference organized by the Hague Conference on Private International Law and ourselves is being held in these islands. Through the centuries we have used our geographical position to good use. [more] Il-Ministru Tonio Borg ipprezenta n-nominazzjoni tieghu ghall-hatra ta' Vici Kap tal-Partit Nazzjoinalista lis-Segretarju Generali Joe Saliba. Meta kellem lill-gurnmalisti wara li pprezenta n-nomina tieghu, Tonio Borg qal li t-tmexxija tal-Partit Nazzjonalista qed tghaddi f'idejn generazzjoni gdida u hu lest li jaghti dak kollu li jaf ghall-Partit u ghall-pajjiz. [more]

Tonio Borg, Ministru tal-Gustizzja u l-Intern, ser ikun wiehed mill-kontestanti ghall-hatra ta' Vici Kap tal-Partit Nazzjonalista. Dan habbru dal-ghodu l-istess Tonio Borg waqt konferenza ta' l-ahbarijiet fil-kazin tal-PN f'Birkirkara. [more]

February 2004 Diskors ta` Ftuh tal-Ministru Tonio Borg fis-seminar organizzat mil-Kamra ta` l-Avukati dwar ir-Riforma fil-Ligi tal-Familja. Huwa il-pjacir tieghi illi niftah is-seminar organizzat mill-Kamra ta` l-Avukati fuq suggett daqshekk attwali u importanti. [more] The political career of Eddie Fenech Adami has been marked by a string of successes and records. He is the longest serving Prime Minister since Independence . Since the birth of the Nationalist Party in 1880, no Nationalist leader has served at the helm of the party for so long. [more]

Kont qed naqra il-ktieb eccellenti tad-Duminikan Thomas Radcliffe ``I Call you friends``. F`dan il-ktieb, li hu minjiera ta` gherf u esperjenzi, l-awtur isemmi l-incident ta` meta f`Londra fil-bidu tat-tixrid tal-marda ta` l-Aids fi sptar kien miet wiehed milqut b`din il-marda. Dak iz-zmien kien hawn inqas gharfien mil-lum dwar din il-marda u kif tinxtered. Il-pazjent miet litteralemt wahdu, la tal-familja u lanqas l-infermiera ma kienu mieghu fil-mument tal-mewt. Anki l-ikel kienu ihalluhulu barra il-bieb, u hu, dghajjef u moribond, kien iqum, jigbru u jieklu wahdu. Minn dak il-mument l-Ordni Duminkan beda programm biex jiehu hsieb lil dawk morda bl-Aids li huma ulied Alla daqs kull proxxmu iehor. [more]

Dr Jose` Herrera`s crusade against the introduction of mediation in separation suits and other proposed reforms in the field of justice is indeed astounding and difficult to comprehend. He views the recently introduced reforms as an attack on the bastions of judicial and legal conservatism, a change in our judicial system which has worked well ``since the time of the Order``. Never has conservatism for its own sake found such a fervent adherent. [more]

December 2003 Haga li issa drajnhiha sew hija l-kritika, hafna drabi bla ebda bazi tal-kelliema ta' l-Oppozizzjoni. It-tattika tal-kelliema ta' l-Oppozizzjoni hija li jikkritikaw u jibqghu jirrepetu l-kritika anki meta jafu li din ma tkunx vera, jew inkella tkun nofs verita. Li tikkritika huwa facli hafna. Iktar difficli hija li tkun kredibbli. [more]

November 2003 According to recent UNHCR statistics there are more than 20 million people in the world who can de described as refugees or asylum seekers. Despite the opposition and hardship they may face, millions of emigrants leave their home country each year, driven by poverty, persecution, or just the hope of a better life. [more]

October 2003 Ms Danielle Vella's crusade against the current detention policy of illegal immigrants as evidenced by her contribution to The Times, 17 October, merits some comments and clarifications. [more]

March 2003 Diskors tal-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent Dr. Tonio Borg waqt il-pass out parade tar-rekluti godda fil-Korp tal-Pulizija. [more]

February 2003 Iffirmar tal-ftehim bejn il-Ministeru ta' l-Intern u l-Maltacom dwar l-introduzzjoni tas-Single Emergency Number 112 [more]

January 2003 Diskors mill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent Dr Tonio Borg waqt l-inawgurazzjoni ufficjali ta' “certifikati.gov.” [more]

Diskors mill-Ministru ta' l-Intern Dr Tonio Borg fil-bidu tal-25 Kors ghar-rekluti l-godda tal-Pulizija [more]

December 2002 Jidhol fis-sehh l-Att dwar l-Immigrazzjoni [more] Messagg tal-Ministru ta` l-Intern Tonio Borg lill-Forzi tat-Twettiq tal-Ligi [more] Laqgha bejn il-Ministru ta' l-Intern Dr Tonio Borg u l-Vici Ministru tas-sigurtà Pubblika tac-Cina Mr Zhao Yonhgji [more]

November 2002 Speech on Terrorism Financing [more] Diskors mill-Onor. Dr Tonio Borg, Ministru TA' l-Intern u l-Ambjent, waqt l-inawgurazzjoni ta' VETTURI GODDA TAL-PULIZIJA U SPEZZJONI TA' PROGETTI TA' RESTAWR F'ZEWG GHASES [more] Minister thanks rescuers for "saving lives" in flood waters [more]